گلوگاه (Bottleneck) در کامپیوتر
گلوگاه (Bottleneck) چیست ؟
هرکدام از قطعات کامپیوتر میتوانند بر عملکرد سایر قطعات تأثیر منفی داشته باشند؛ در این شرایط میگوییم روی سیستم گلوگاه (Bottleneck) ایجاد شده است.
اگر عبارت باتلنک (Bottleneck) را به صورت جز به جز بررسی کنیم، Bottle به منظور بطری و عبارت neck به معنی تنگه است و لغت Bottleneck بیانگر قسمت باریک بطری است که مایع درون آن از این بخش خارج میشود.
در دنیای کامپیوتر، گلوگاه به قطعهای گفته میشود که به دلیل محدودیتهای عملکردی خود، مانع از دستیابی سایر قطعات به حداکثر تواناییشان میشود. به بیان دیگر، کیفیت پایین یا قدیمیبودن یک قطعه لزوماً باعث ایجاد گلوگاه نمیشود، بلکه عامل اصلی، اختلاف در سطح کارایی قطعات است. همچنین ایجاد گلوگاه فقط مختص سیستمهای ردهبالا (High End) نیست و دستیابی به تعادل در سیستمهای با سختافزار میانرده و پایینرده (Low End) نیز اهمیت ویژهای دارد.
بسیاری تصور میکنند برای داشتن کامپیوتر قدرتمند گیمینگ، فقط باید گرانترین پردازنده (CPU) و کارت گرافیک (GPU) موجود در بازار را بخرند، اما درواقع دستیابی به تجربهی کاربری ایدئال، به مجموعهای متوازن از سختافزارها نیاز دارد. کامپیوتر متوازن به سیستمی گفته میشود که سختافزار آن متناسب با نوع کاربری مشخص انتخاب شده باشد و پیکربندی آن از ایجاد گلوگاه جلوگیری کند.
اهمیت هماهنگی پردازنده و گرافیک برای جلوگیری از ایجاد گلوگاه
هرچند گلوگاه میتواند در هر یک از قطعات سختافزاری کامپیوتر رخ دهد، اما تعامل بین پردازنده (CPU) و گرافیک (GPU) به خوبی نشان میدهد ایجاد گلوگاه چگونه میتواند بر عملکرد کلی سیستم تأثیر بگذارد.
هنگام اجرای بازیهای مدرن، پردازنده مسئول انجام محاسباتی مانند کنترل نرخ فریم و هماهنگسازی با نرخ نوسازی، فیزیک، صدا، کد شبکه، دادههای موقعیت و بسیاری از سیستمهای دیگر است. همچنین پردازنده دستورالعملهای رندر را به کارت گرافیک ارسال میکند.
دستورالعملهای ارسالی از CPU حاوی تمامی اطلاعاتی هستند که گرافیک برای رندر کردن محتوا نیاز دارد، ازجمله شیدرها، بافتها و سایر دادههای بصری. این دستورالعملها روی گرافیک اجرا میشوند و نتیجهی آن تصویری است که روی صفحهنمایش مشاهده میکنید. اگر سرعت رندر دستورالعملها روی گرافیک سریعتر از سرعت ارسال آنها از طرف پردازنده باشد، گرافیک بیکار خواهد ماند تا مجموعهی بعدی دستورالعملها آماده شود. از طرف دیگر اگر سرعت ارسال دستورالعملها از طرف پردازنده به گرافیک بیشتر از توانایی گرافیک در رندر دستورالعملها باشد، تواناییهای CPU بهدلیل سرعت پایینتر کارت گرافیک محدود خواهد شد.
کامپیوتری اسمبل کنیم که گلوگاه نداشته باشد
هنگام اسمبل کیس جدید نهتنها باید به نوع بازیهایی که انجام میدهید و نیازمندیهای سختافزاری آنها فکر کنید، بلکه باید توجه داشته باشید هر یک از قطعات سختافزاری چگونه میتوانند بر عملکرد سایر قطعات تأثیر بگذارند.
پردازنده (CPU)
اگرچه بازیها به روشهای مختلف بهینهسازی میشوند و برخی از آنها بیشتر به گرافیک وابسته هستند، اما پردازندهی پرقدرت همچنان برای داشتن تجربهی گیمینگ اهمیت بسیار زیادی دارد و نقطهی شروع بسیار خوبی برای برنامهریزی ساخت کامپیوتر جدید بهشمار میرود. نیازهای سختافزاری کسی که بازیهای مورد نظر او وابستگی زیادی به پردازنده دارند، با نیازهای کسی که گاهی اوقات بازیهای سبکتر را اجرا میکند، متفاوت خواهد بود. به این فکر کنید کدام مورد بیشتر با نحوهی استفادهی شما از کامپیوتر مطابقت دارد.
نمونه بازی های CPU محور عبارتند از بازی های استراتژیک مانند Age of Empires , Civilization , Stronghold و …
اکثر بازیهای کامپیوتر از گزینههای گرافیکی مختلف پشتیبانی میکنند و به شما امکان میدهند تجربهی خود را سفارشی کنید؛ این یعنی میتوانید بازیهای جدیدتر را با کارت گرافیک قدیمیتر یا سطح پایینتر تجربه کنید، البته امکان دارد شاهد افت عملکرد باشید. پردازنده و کارت گرافیک در کامپیوترها و بهخصوص کامپیوترهای گیمینگ، همکاری نزدیکی با یکدیگر دارند و به همین دلیل توصیه میشود صرفاً یکی از این قطعات را بر دیگری اولویت ندهید؛ زیرا هر دو باید به دیگری اجازه دهند تا در بالاترین سطح ممکن از عملکرد کار کنند.
نمونه بازی های GPU محور که طیف وسیعی را شامل میشوند عبارتند از Cyberpunk 2077 , Forza Horizon , Red Dead Redemption , God of War , Assassin’s Creed و …
معمولاً رم در کامپیوترها گلوگاه بسیار کمتری ایجاد میکند، مگر اینکه سیستم به اندازهی کافی رم نداشته باشد. برای اکثر بازیهای مدرن، 16 گیگابایت رم کافی بهنظر میرسد، اگرچه رم 32 و 64 گیگابایت بهسرعت در حال تبدیلشدن به استاندارد جدید برای اجرای بازیهای مدرن هستند.
فضای ذخیرهسازی (SSD / M.2 / HDD)
فضای ذخیرهسازی میتواند هم عملکرد بازی و هم تجربهی کاربری کلی سیستم را با گلوگاه مواجه کند. این مورد لزوماً بر تنظیمات گرافیکی تأثیر نمیگذارد، اما در شرایطی که از هارد دیسک قدیمی (HDD) استفاده میکنید، امکان دارد با زمان بارگذاری طولانیتر یا لگ مواجه شوید. حتی سرعت بوت سیستم عامل هم تحت تاثیر فضای ذخیره سازی شما میباشد .
سادهترین راهکار این است که از SSD استفاده کنید؛ زیرا امکان دسترسی بسیار سریعتر به دادهها را فراهم میکند. بهترین راهکار هم استفاده از حافظه های M.2/NVME میباشد که در کمترین حالت سرعت های هزار مگابایتی در اختیار شما قرار میدهد. در صورت تمایل به خرید هر کدام از قطعات میتوانید به بخش فروشگاه کالاپدیده سر بزنید و بهترین گزینه را مطابق نیاز خود انتخاب کنید.
نمایشگر (Monitor)
نمایشگر میتواند بهعنوان یک گلوگاه عمل کند. اگر از مانیتورهای معمول ۶۰ هرتز با کیفیت فول اچ دی استفاده میکنید، نمیتوانید بیشترین بهره را از جدیدترین سختافزارهای گیمینگ ببرید و انتخاب مانیتور گیمینگ مناسب با توجه به بودجه و اولویتهای شما میتواند بهترین تجربه را برایتان بهارمغان بیاورد.
اگر بهدنبال نرخفریم یا وضوح بالاتر هستید، باید از نمایشگرهای 2K و 4K با اندازه های 27 اینچ به بالا و نرخ تازه سازی 180 هرتز و بالاتر استفاده کنید تا بتواند بهدرستی این ویژگیها را بهنمایش بگذارد. البته استفاده از چنین مانیتوری نیاز به ترکیب متوازنی از پردازنده و کارت گرافیک قدرتمند نیز دارد. در هر صورت انتخاب بهترین مانیتور باید براساس نیاز شما انجام شود.
سایر قطعات سخت افزاری
اگرچه پردازنده، کارت گرافیک، رم، فضای ذخیرهسازی و نمایشگر بیشترین تأثیر را بر عملکرد بازی دارند، برای ساخت سیستم کامپیوتر متوازن باید قطعات سختافزاری دیگری را نیز در نظر گرفت.
پاور کامپیوتر مستقیماً بر نرخ فریم تأثیر ندارد، اما استفاده از منبع تغذیهی نامناسب همچنان میتواند خطری برای طول عمر سیستم باشد.
مادربرد احتمالاً بر اجرای بازی تأثیر چندانی ندارد، اما میتواند گزینههای سختافزاری شما را محدود و ارتقاءهای آینده را دشوارتر کند. علاوهبراین امکان دارد روی برخی از ویژگیهای دیگر مانند اتصال شبکه و صدا تأثیر بگذارد.
هر قطعهی سختافزاری باید از نظر نحوهی عملکرد، بیشترین هماهنگی را با سایر قطعات سیستم داشته باشد و به ایجاد تجربهی متوازنتر کمک کند.
شناسایی گلوگاه با ابزارهای آنلاین
سایت ها و ابزار های متنوعی برای چک کردن گلوگاه سیستم وجود دارند . یکی از سایت های خوب در این زمینه PC-Builds هست که با وارد کردن اطلاعات Cpu و کارت گرافیک و رزولوشن مانیتور بهتون میگه سیستم چند درصد دچار باتل نک میشه . سایت ها و ابزارهای زیادی برای چک کردن گلوگاه سیستم وجود دارند که با یک جستجوی ساده میتونید بهشون دسترسی داشته باشید.
